UPJ Şüphesinde VCUG (Sondalı Film) Ne Zaman Gerekir?

VCUG'de mesaneye ince bir sondayla kontrast madde verilir ve çocuk işerken film çekilir. Amaç idrarın mesaneden böbreğe geri kaçıp kaçmadığını (böbrek reflüsü, vezikoüreteral reflü, VUR) ve erkek bebekte üretrada perde (posterior üretral valv, PUV) olup olmadığını görmektir.

Bir dönem hidronefrozlu her bebeğe VCUG yapılırdı. Bugünkü yaklaşım daha seçicidir: sondalı bir işlemdir, düşük de olsa radyasyon içerir ve enfeksiyon riski taşır; üstelik üreteri normal, tek taraflı, izole hidronefrozda reflü saptansa bile bunun çoğu hafif ve kendiliğinden geçen türdendir.

Aşağıdaki bulgulardan biri varsa hekiminiz büyük olasılıkla VCUG isteyecektir:

• Ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçirilmişse; hidronefroz ile ateşli İYE birlikteliği reflünün araştırılmasını gerektirir.
• Ultrasonda üreter geniş görünüyorsa (hidroüreteronefroz); UPJ darlığında üreter normaldir, geniş üreter başka bir nedeni düşündürür.
• Mesane duvarı kalın, düzensiz ya da mesane boşalması anormalse.
• Erkek bebekte iki taraflı hidronefroz varsa; PUV dışlanmalıdır ve bu durumda bekletilmeden yapılır.
• UTD P3 (yüksek risk) sınıfındaysa; konsensüs bu basamakta VCUG önerir.
• Tek böbrek ya da karşı böbrekte de sorun varsa; kaçırılacak bir reflünün bedeli daha yüksektir.
• Çift toplayıcı sistem, üreterosel gibi ek anomaliler görülmüşse.

• Bu durumlarda VCUG genellikle doğum sonrası ilk haftalarda, ultrasonla aynı dönemde planlanır; erkek bebekte iki taraflı ağır genişleme ya da kalın mesane duvarı varsa bekletilmez.

Üreteri normal, mesanesi normal, tek taraflı, hafif-orta (UTD P1–P2, SFU 1–3) hidronefrozu olan ve enfeksiyon geçirmemiş bebekte VCUG rutin değildir. UTD P1 ve P2'de karar hekime bırakılır; birçok merkez bu grupta önce seri ultrasonla izler, gerekirse MAG3 diüretik renografi (böbrek sintigrafisi) ister.

VCUG normalse ve hidronefroz sürüyorsa, genişlemenin nedeni büyük olasılıkla böbrek çıkışındadır; o zaman MAG3 ile fonksiyon ve boşalma değerlendirilir ve UPJ darlığı yolu izlenir.