İçeriğe atla
Prof. Dr. Ali Avanoğlu
UPJ Darlığı • Yaşa göre ve özel durumlar

UPJ Darlığı ve Böbrek Taşı Birlikteyse: Piyeloplasti ile Taş Tedavisi

UPJ darlığında böbrek havuzcuğunda biriken idrar (staz) taş oluşumunu kolaylaştırır; taş ise darlığın ilk belirtisi olabilir. Bu sayfa iki sorunun birlikte görüldüğü durumlarda hangisinin önce ve nasıl tedavi edildiğini anlatır.

Kimin içinBöbrek taşı ile birlikte hidronefroz veya UPJ darlığı saptanan çocuklar, ergenler, yetişkinler ve aileleri
Okuma≈3 dk
YazanProf. Dr. Ali AvanoğluGüncelleme
Bu sayfa UPJ darlığı tedavisinin bir parçasıdırTedavinin bütününü ana sayfada okuyun
SAĞSOL
böbrek–üreter–mesane: SFU 3 hidronefroz, UPJ noktasında daralma (kırmızı halka) · pelviste taş
01 · Darlık neden taş yapar, taş darlığı nasıl gizler02 · Yalnız taşı tedavi etmek neden yeterli değil03 · Piyeloplasti sırasında taş nasıl alınır04 · Taş varsa metabolik inceleme atlanmaz05 · Ne zaman acil başvuru gerekir
Kısaca5 madde
  • Darlık neden taş yapar, taş darlığı nasıl gizler: UPJ darlığında (üreteropelvik bileşke darlığı; halk dilinde böbrek çıkışı darlığı) böbrek havuzcuğu tam boşalamaz; bekleyen idrarda kristaller çökelir ve taş oluşumu…
  • Yalnız taşı tedavi etmek neden yeterli değil: Taş kırma (ESWL) ya da endoskopik taş alma darlığı gidermez; havuzcukta staz sürdüğü için taş yeniden oluşur ve kırılan parçaların darlıktan geçmesi güçleşir.
  • Piyeloplasti sırasında taş nasıl alınır: Anderson–Hynes (dismembered) piyeloplastide dar segment çıkarılırken böbrek havuzcuğu zaten açılır; bu aşamada taşlar doğrudan alınabilir (piyelolitotomi).
  • Taş varsa metabolik inceleme atlanmaz: Darlık taşı açıklayabilir, ancak taş hastalığının altında metabolik bir neden (idrarda kalsiyum, sitrat, oksalat ya da ürik asit dengesizliği) de bulunabilir.
  • Ne zaman acil başvuru gerekir: Taş ve darlığın birlikte olduğu böbrekte en ciddi durum enfekte tıkanmadır: ateşle birlikte yan ağrısı, titreme, kusma aynı gün değerlendirme gerektirir.
01

Darlık neden taş yapar, taş darlığı nasıl gizler

UPJ darlığında (üreteropelvik bileşke darlığı; halk dilinde böbrek çıkışı darlığı) böbrek havuzcuğu tam boşalamaz; bekleyen idrarda kristaller çökelir ve taş oluşumu kolaylaşır. Erişkin UPJ serilerinde taş birlikteliği literatürde yaklaşık %15–20 bildirilmiştir; çocukta daha seyrektir ancak görülür.

Metnin tamamını oku
  • Bazı kişilerde ilk bulgu taştır: görüntülemede taş ve hidronefroz (böbrek genişlemesi) birlikte görülür ve genişleme yalnız taşa bağlanır. Taş çıktıktan ya da kırıldıktan sonra genişlemenin sürmesi, altta yatan darlığın ipucudur.
  • Tersi de olur: bilinen UPJ darlığı olan bir çocukta veya yetişkinde kontrol ultrasonunda taş saptanır. Hidronefroz bir bulgudur, tanı değildir; taş ve darlık birlikte bulunduğunda her ikisinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
02

Yalnız taşı tedavi etmek neden yeterli değil

Taş kırma (ESWL) ya da endoskopik taş alma darlığı gidermez; havuzcukta staz sürdüğü için taş yeniden oluşur ve kırılan parçaların darlıktan geçmesi güçleşir. Bu nedenle UPJ darlığı olan bir böbrekte yalnız taşa yönelik tedavi genellikle kalıcı çözüm sağlamaz.

Metnin tamamını oku
  • Kılavuzlar (EAU taş hastalığı kılavuzu, pediatrik bölüm) anatomik anomalinin taşla eş zamanlı düzeltilmesini önerir. UPJ darlığı için bu, piyeloplasti sırasında pelvis açıkken taşların alınması demektir.
  • Tersine, taş varlığı darlığı daha da ciddiye almayı gerektirir: taş tıkanmayı ağırlaştırabilir, enfeksiyon riskini artırır ve tek başına belirtili tıkanma gibi cerrahi gerekçeleri arasında sayılır.
03

Piyeloplasti sırasında taş nasıl alınır

Anderson–Hynes (dismembered) piyeloplastide dar segment çıkarılırken böbrek havuzcuğu zaten açılır; bu aşamada taşlar doğrudan alınabilir (piyelolitotomi). Kalikslerdeki (böbrek içindeki küçük odacıklar) taşlar için aynı açıklıktan esnek nefroskop ile girilerek taşlar görülür ve çıkarılır.

  • Pelvis açıkken taşların doğrudan alınması (piyelolitotomi)
  • Kaliks taşları için esnek nefroskop ile aynı açıklıktan bakma
  • Onarım tamamlanır, JJ stent veya başka drenaj cerrah tercihine göre konur
  • Kalan parçalar ultrason ile izlenir
Metnin tamamını oku
  • Bu yaklaşım açık, laparoskopik ve robotik piyeloplastinin hepsinde uygulanabilir; laparoskopik ve robotik cerrahide esnek nefroskopun portlardan yerleştirilmesi merkez deneyimine bağlıdır. Tüm taşların temizlenmesi her zaman mümkün olmayabilir; kalan küçük parçalar ameliyat sonrası izlenir.
  • Açık, laparoskopik veya robotik yaklaşım kararı iki çocuk ürolojisi uzmanının ortak değerlendirmesiyle, taş yükü ve yerleşimi de hesaba katılarak verilir.
04

Taş varsa metabolik inceleme atlanmaz

Darlık taşı açıklayabilir, ancak taş hastalığının altında metabolik bir neden (idrarda kalsiyum, sitrat, oksalat ya da ürik asit dengesizliği) de bulunabilir. Kılavuzlar taş varlığında metabolik değerlendirmeyi, darlık olsa bile önerir; çocuklarda bu özellikle önemlidir.

Metnin tamamını oku
  • Bu değerlendirme genellikle kan tahlilleri, 24 saatlik idrar incelemesi ve taşın analizini içerir. Sonuca göre sıvı alımı ve beslenme önerileri ya da hekiminizin uygun gördüğü ek tedavi planlanır; bu sayfada ilaç adı veya doz verilmez.
  • Ameliyattan sonra taş yinelerse darlığın yeniden değerlendirilmesi gerekir: yeni taş bazen onarımın yeterince açık olmadığının ilk işareti olabilir.
05

Ne zaman acil başvuru gerekir

Taş ve darlığın birlikte olduğu böbrekte en ciddi durum enfekte tıkanmadır: ateşle birlikte yan ağrısı, titreme, kusma aynı gün değerlendirme gerektirir. Bu durumda önce JJ stent veya nefrostomi ile drenaj sağlanır, taş ve darlık enfeksiyon geçince ele alınır.

  • Ateş (38 °C ve üzeri) ile yan ağrısı: aynı gün
  • Geçmeyen şiddetli ağrı ve kusma: ağrı sürerken ultrason için başvurun
  • İdrarda görünür kanama, idrar miktarında azalma: bekletmeyin
  • Tek böbrekte taş ve darlık: her belirtide daha erken başvurun
Bu konuda video
Tüm rehber (3) →
Sık sorulanlar
Önce taşı kırsak, darlığı sonra düşünsek olmaz mı?
Darlık sürdükçe taş yeniden oluşur ve kırılan parçalar dar bileşkeden zor geçer. Kılavuzlar anatomik sorunun taşla eş zamanlı düzeltilmesini önerir; piyeloplasti sırasında pelvis açıkken taşların alınması kabul gören yaklaşımdır. Acil enfeksiyon durumunda ise önce drenaj sağlanır.
Tek ameliyatta hem taş hem darlık hallolur mu?
Çoğu olguda evet; piyeloplasti sırasında havuzcuk açıkken taşlar doğrudan ya da esnek nefroskop ile alınır. Kalikslere dağılmış çok sayıda taşta tümünü temizlemek mümkün olmayabilir; kalan parçalar ameliyat sonrası izlenir.
Taş darlıktan oldu diye metabolik tetkik gereksiz mi?
Hayır. Darlık staz yaparak taşı kolaylaştırır, ancak altta metabolik bir eğilim de bulunabilir. Kılavuzlar taş varlığında metabolik değerlendirmeyi önerir; kan, 24 saatlik idrar incelemesi ve taş analizi buna göre planlanır.
Ameliyattan sonra taş yeniden olur mu?
Darlık giderilip staz ortadan kalkınca taş oluşumu belirgin azalır; metabolik eğilim varsa beslenme ve sıvı önerileriyle risk düşürülür. Taş yinelerse onarımın açıklığı yeniden değerlendirilir.
Doç. Dr. Yaşar Issı'nın bu konudaki yayınları · 1
  1. Resorlu B, Issi Y, Onem K, et al. (2016). Management of lower pole renal stones: the devil is in the details. Annals of translational medicine. PubMed ↗
←Önceki • Yaşa göre ve özel durumlarErişkinde Redo PiyeloplastiSonraki • Yaşa göre ve özel durumlarTek Böbrekte UPJ Darlığı: Karar Neden Farklı, Takip Nasıl?→
İlgili sayfalarTüm dizin →
Takip mi, ameliyat mı?Ağrı, Ateşli Enfeksiyon veya Taş VarsaBelirtisiz UPJ darlığında karar çoğu zaman sayılara dayanır; belirti ortaya çıktığında ise terazi değişir. Tekrarlayan yan ağrısı, ateşli idrar yolu enfeksiyonu ve böbrek taşı, kılavuzlarda 'belirtili tıkanıklık' başlığı altında piyeloplasti endikasyonu olarak sayılır. Bu sayfa her bir belirtinin karara nasıl yansıdığını anlatır.Ameliyat sonrası ve takipEndoskopik YöntemlerEndopiyelotomi ve balon dilatasyon, UPJ darlığını kesi yapmadan, idrar yolundan veya ciltten girilen ince aletlerle içeriden genişleten endoskopik yöntemlerdir. Başarıları piyeloplastinin altında kaldığı için herkese değil, seçilmiş olgulara, özellikle daha önce ameliyat geçirmiş erişkin ve büyük çocuklara uygulanır.Yaşa göre ve özel durumlarErişkinde UPJ Darlığı: Belirtiler, Değerlendirme ve TedaviErişkinde UPJ darlığı çoğu zaman çocukluktan beri var olan ve geç belirti veren bir darlıktır; yan ağrısı, tekrarlayan enfeksiyon veya böbrek taşıyla ortaya çıkar. Bu sayfa yetişkinde değerlendirme ve tedavi seçeneklerini, kılavuz yerine derleme verisine dayandığını belirterek özetler.Piyeloplasti ve yöntemlerLaparoskopik Piyeloplasti: Kapalı Yöntemle UPJ OnarımıLaparoskopik piyeloplasti, UPJ darlığında Anderson–Hynes onarımının karın boşluğuna ya da böbrek arkasına açılan birkaç küçük delikten, kamera ve ince aletlerle yapılmasıdır. Bu sayfa kimde uygun olduğunu, ameliyat akışını ve sınırlarını anlatır.
UPJ Darlığı konu kümeleriAna tedavi sayfası →
Temel bilgiler 7Tanı ve değerlendirme 6Takip mi, ameliyat mı? 7Konservatif takip 5Piyeloplasti ve yöntemler 7Ameliyat sonrası ve takip 6Yaşa göre ve özel durumlar 7
Hekime ulaşın

Size en uygun UPJ darlığı değerlendirmesiyle hekime ulaşmak ister misiniz?

İki yol var. Hekimin sizi görmeden önce durumunuzu bilerek yanıt vermesini isterseniz önce kısa değerlendirmeyi yapın; sorunuz kısaysa doğrudan yazın. İki yol da aynı ekibe ulaşır.

1 Önce durumumu değerlendireyimÖnerilen Yol Haritası 2 dakikada birkaç soru sorar, anatomik şemayla yanıtlarınızı toplar ve hazır bir özet üretir. Sonunda özet WhatsApp mesajınıza eklenir — hekim durumunuzu bilerek yanıtlar. Yol Haritasını başlat
2 Doğrudan yazayım Yandaki formu doldurun; mesaj WhatsApp'ta (ya da e-postada) hazır açılır, göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Bu sayfanın konusu mesaja otomatik eklenir.

Editörün notu: Yaş ve kısa bir cümle yeterli; tıbbi terim kullanmanız gerekmez. Fotoğraf göndermeyin — gerekirse hekim güvenli kanaldan ister. Yazdıklarınız yalnızca siz gönderdiğinizde iletilir; bu sayfa hiçbir bilgiyi kaydetmez.

Doğrudan iletişimYanıt hekimden gelir
Kimin için?
Hazır sorular:

Mesajınız sunucuya kaydedilmez; WhatsApp/e-posta ile iletilir. Aydınlatma metni →

Gomauna Web Design and Development gomauna.com Prof. Dr. Ali Avanoğlu | 2026 © All Rights Reserved. SEO & GEO OPTIMIZED
WhatsApp Yol Haritası