Çaprazlayan Damar (Crossing Vessel) Varsa Ameliyat Nasıl Değişir?

Böbreğe normalde tek bir ana atardamar girer; bazı kişilerde alt kutba giden ek (aksesuar) bir damar, üreterin havuzcuktan çıktığı noktanın önünden geçer.

Çaprazlayan damar tipik olarak bebeklikte sessiz kalır ve büyük çocuk ya da ergende kendini gösterir.

• Bol sıvı alımı ya da spor sonrası gelen, bulantı ve kusmayla birlikte şiddetli ve gelip geçen yan ağrısı (Dietl krizi); ataklar arasında ultrason normal olabilir.
• Ultrasonda ağrı sırasında belirgin, ağrısız dönemde hafif hidronefroz (böbrek genişlemesi).
• MAG3 diüretik renografide (böbrek sintigrafisi) aralıklı ya da sınırda drenaj bozukluğu.
• Daha önce ultrasonu normal olan büyük çocukta yeni ortaya çıkan hidronefroz.

• Ultrasonda Doppler ile damar bazen görülebilir; net gösterimi MR ürografi ya da bilgisayarlı tomografi anjiyografi sağlar. Çocukta ışınsız olduğu için MR ürografi tercih edilir. Bununla birlikte çoğu cerrah damarı ameliyat sırasında da güvenle saptayabildiğinden, ameliyat öncesi görüntüleme her olguda zorunlu değildir; ameliyat planını ve yaklaşımı etkileyebileceği düşünülen olgularda istenir.

Temel kural: çaprazlayan damar kesilmez, korunur; üreter damarın önüne aktarılır.

Aralıklı ağrıyla gelen ve çaprazlayan damar saptanan çocuklarda piyeloplasti sonrası ağrı büyük çoğunlukta kaybolur.

• Hekime başvurun: ameliyat sonrası ateş (38 °C ve üzeri), şiddetli ve geçmeyen yan ağrısı, kusma, idrar miktarında azalma, belirgin kanlı idrar.

• Ağrı atakları tıkanmanın kendisinden kaynaklandığı için tıkanma giderilince kesilir. Bununla birlikte genişlemiş havuzcuğun küçülmesi zaman alır ve ilk haftalarda stent yakınmaları (sık idrar, yanma, işerken yan ağrısı) atakla karıştırılabilir. Stent çıkarıldıktan sonra ağrı sürüyorsa ya da ateşle birlikteyse yeniden değerlendirme gerekir.

Çaprazlayan damar ergen ve erişkinde daha sık olduğundan bu anatomi erişkin UPJ darlığı kararını da etkiler.

• Erişkinde endoskopik içeriden kesme (endopiyelotomi) çaprazlayan damar varlığında önerilmez; hem başarı düşer hem damar yaralanması olasılığı vardır. Bu olgularda laparoskopik ya da robotik piyeloplasti birinci seçenektir. Çocuklukta onarılan ve erişkinde yinelenen darlıkta damarın ilk ameliyatta nasıl ele alındığı bilinmelidir; bu yüzden çocukluktaki ameliyat raporunu saklamanız önemlidir.